السيد مرتضى العسكري ( مترجم : زنجانى ، سردارنيا )

393

عبد الله بن سبأ وأساطير أخرى ( عبد الله بن سبأ و ديگر افسانه هاى تاريخى ) ( فارسى )

جريان حركت ابو بكر را به « ذى القصه » و امير لشكر نمودن خالد را در اين محل ، « يعقوبى » هم در تاريخ خود آورده است ولى وى اضافه مىكند كه امير نمودن « ثابت » بر انصار پس از آن بوده است كه آنان به ابو بكر پرخاش نمودند كه چرا كسى از انصار را امير قرار نداده است . بلاذرى و مقدّسى هم داستان « ذى القصه » را نقل مىكنند و جريان حمله « بنى فزاره » را نيز بر آن مىافزايند . مقدّسى پس از نقل حركت ابو بكر به « ذى القصه » مىگويد : آن گاه خالد با قشون خويش به سوى دشمن حركت نمود ، ولى چون « خارجة بن حصن فزارى » « 1 » تعداد مسلمانان را اندك ديد جرأت به هم رسانيد و با چند سوار از جنگجويانش به آنان حمله نمود ، مسلمانان رو به هزيمت و فرار نهادند و ابو بكر هم به درختى پناه برد و از شاخه‌هاى آن بالا رفت تا از چشم‌انداز دشمن به دور باشد ، « 2 » درآن دم طلحة بن عبد الله بر جايگاه بلندى برآمد و با صداى بلند داد زد : مردم ! مسلمانان ! نترسيد ! فرار نكنيد ! كه لشكر ما فرا رسيد . مسلمانان شكست خورده دوباره برگشتند و خارجه نيز از آن جا دور شد و راه خود را پيش گرفت ، آن گاه ابو بكر از درخت فرود آمد و به مدينه مراجعت نمود . بلاذرى اين داستان را چنين نقل مىكند كه ابو بكر با مسلمانان به سوى ذى القصه سرزمين متمرّدان حركت نمود و در آن جا ، لشكر انبوهى عليه مرتدين عشاير تجهيز كرد .

--> ( 1 ) . خارجه برادر عينة بن حصن است . و كسى است كه به نزد پيامبر آمد و از خشك‌سالى شكايت نمود ، رسول خدا در بارهءقبيلهءوى دعا كرد و او نيز مسلمان گرديد و به ميان قبيلهءخويش برگشت . واقدى مىگويد خارجه كسى است كه قبيلهءخويش را از دادن زكات بازداشت و نوفل بن معاويه را كه مأمور جمع‌آورى زكات بود ملاقات نمود و تمام زكات و صدقات را كه در نزد وى بود پس گرفت و به قوم و خويش خود بازگردانيد خارجه همان كسى است كه پس از جنگ خالد با بنى اسد به نزد ابو بكر آمد و ابو بكر به او گفت شما بايد يكى از اين دو راه را انتخاب كنيد يا « سلم مخزيه » : يعنى با ذلّت تسليم شويد و يا « حرب مجليه » يعنى جنگ بنيان‌كن را بپذيريد . سپس ابو بكر اين دو جمله را به دو شرح داد او گفت من « سلم » را انتخاب مىكنم . ( اصابه : ج 1 ، ص 399 ، شمارهء 2133 ) . ( 2 ) . اين روايت به نظر من از روايت ابن اسحاق و ديگران صحيح‌تر است كه طبرى در تاريخ خود ( ج 1 ، ص 179 ) از آنان نقل مىكند : « ابو بكر خود را در ميان بيشه‌اى مخفى كرد » زيرا در اين سرزمين‌ها بيشه و جنگلى وجود نداشت كه ابو بكر خود را در آن جا مخفى بدارد .